Bauhaus als stijl is makkelijk te herkennen en makkelijk verkeerd te doen. Drie vormen — cirkel, vierkant, driehoek. Drie kleuren — rood, geel, blauw — plus zwart, wit en grijs. Letters vlak gezet en vaak haaks op zichzelf. Niets op het vel dat er alleen staat om mooi te zijn. Het is een grammatica en geen sfeer, en daarom werkt een Bauhaus-print óf, óf hij ziet eruit als een poster over Bauhaus.
De regels die de stijl echt volgt
De school bestond van 1919 tot 1933 en haar onderwijs leverde een reeks gewoontes op die de look nog altijd beschrijven. Vier daarvan zijn zichtbaar in elke print die de naam Bauhaus verdient.
- Geometrie vóór tekening. Vormen worden geconstrueerd, niet geschetst. Randen zijn hard, rondingen zijn echte cirkels of bogen daarvan.
- Primaire kleuren, vlak gebruikt. Geen verlopen, geen schaduwwerking. Een rood is over het hele vlak hetzelfde rood.
- Functie vóór ornament. Elk element verdient zijn plek door iets te doen — scheiden, aanwijzen, in balans brengen.
- Asymmetrie in evenwicht gehouden. De compositie staat uit het midden maar is uitgewogen, en dat is wat voorkomt dat het een schema wordt.
Mondriaan en Kandinsky zijn de namen waar de meeste mensen naar grijpen, en maar één van de twee hoort bij de school. Kandinsky gaf les aan het Bauhaus en zijn theorie over kleur en vorm ligt onder de hele stijl. Mondriaan nooit — hij hoorde bij De Stijl, hier in Nederland — maar het raster, de zwarte lijnen en de primaire vlakken komen uit hetzelfde decennium en hetzelfde debat, dus de twee stromingen hangen prima samen op één wand. Beide tradities lopen door de Bauhaus-collectie. Paul Klee, die naast Kandinsky lesgaf, is de zachtere kant van dezelfde school en heeft een eigen collectie.
De kleurenrekensom
Vlakke primaire kleuren zijn genadeloos in een kamer, en de gebruikelijke fout is ze in gelijke mate inzetten. De verhoudingen die werken zien er zo uit.
| Element | Aandeel van de print | Aandeel van de kamer |
|---|---|---|
| Wit of papier | 50-60 procent | wanden, plafond |
| Zwart en grijs | 20-25 procent | lijsten, metaal, donker hout |
| Eén dominante primaire kleur | 15-20 procent | één object, niet meer |
| Tweede en derde primaire kleur | 5-10 procent | niets in de kamer |
De laatste rij is de nuttige. Draagt een print rood, geel en blauw, dan hoort de kamer er geen van te dragen. Een geel kussen onder een Bauhaus-print echoot hem niet; het concurreert ermee en ze verliezen allebei.
Bauhaus orange on blue poster
Bauhaus Weimar 1923 poster
Bauhaus Orange Poster
Bauhaus Dress - David Wolf
Bauhaus Woman 02 - David Wolf
Bauhaus Woman 03 - David Wolf
Maat en opstelling
Geometrisch werk schaalt schoon, en dat is ongebruikelijk — een vergrote foto laat zijn korrel zien, een hardgerande cirkel niet. De maatkeuze gaat hier dus puur over de wand.
| Aantal prints | Maat | Tussenruimte | Totale breedte |
|---|---|---|---|
| Eén | 70×100 | — | 70 cm |
| Twee | 50×70 | 4 cm | 104 cm |
| Drie | 50×70 | 4 cm | 158 cm |
| Vier, in een vierkant | 30×42 | 4 cm | 64 cm breed, 88 hoog |
Let op de tussenruimte. Bauhaus-opstellingen willen de krappe kant van het gebruikelijke bereik van 4 tot 8 cm, want de stijl gaat over een systeem, en een krap herhaald interval leest als een systeem. Het blok van vier in een vierkant is de betrouwbaarste opstelling van allemaal; de uitgemeten versies staan bij de indelingen voor een fotowand.
Lijsten
Zwart, in de meeste gevallen. Het zet de zwarte lijnen en scheidingen voort die al in het beeld zitten en houdt het vel leesbaar als een ontworpen object. Eiken werkt als de print grotendeels wit is met één kleur, waar zwart het gewicht zou verdubbelen. De gekleurde lijsten zijn de valkuil: een rode lijst om een print met rood erin is twee keer rood, en het zal niet hetzelfde rood zijn. Tot en met 50×70 bestaan de kleuren, en Bauhaus is de stijl waarbij je ze niet moet gebruiken. De afwerkingen zie je bij de lijsten.
De hoogte is gewoon: midden op 145 cm, zoals beschreven in de gids over ophanghoogte. Een geometrische print die scheef of te hoog hangt, is duidelijker fout dan welk ander soort ook, omdat de afbeelding rechte lijnen bevat om hem aan af te meten. Gebruik een waterpas, niet je oog.
