Hang je schilderij zo op dat het midden 145 cm boven de vloer zit. Dat is de hoogte waarop galeries ophangen, en het komt ongeveer overeen met ooghoogte als je staat. Boven een bank of dressoir laat je 20–25 cm vrij tussen de bovenkant van het meubel en de onderkant van de lijst. De rest — haakhoogte, fotowand, trap — volgt uit die twee getallen.
Waarom 145 cm en niet hoger?
Omdat de ogen van de meeste mensen daar al zitten. Het is de hoogte waarop galeries en musea ophangen, en het is de reden dat een kamer met goed opgehangen werk rustig aanvoelt in plaats van gespannen.
Het getal geldt voor het midden van het werk, niet voor de bovenkant en niet voor de onderkant. Een kleine en een grote poster delen bij een juiste ophanging dezelfde middenlijn op 145 cm, en precies dat maakt dat een wand met verschillende formaten doordacht oogt in plaats van willekeurig.
Bijna elke fout bij het ophangen is dezelfde fout in een andere kamer: te hoog. Iemand houdt de lijst omhoog, iemand anders doet een stap naar achteren en zegt "iets hoger", en hij eindigt op 160 of 170 cm — zwevend, losgezongen van de meubels eronder. De correctie gaat altijd naar beneden.
Op welke hoogte komt de haak?
Hier gaat het mis, aan de muur, met een potlood tussen je tanden. De haak komt niet op 145 cm — het midden van het werk komt daar. De haak zit hoger, met de halve lijsthoogte, min de speling in de ophangdraad.
De formule:
Haakhoogte = 145 + (lijsthoogte ÷ 2) − D
D is de val: de afstand van de bovenkant van de lijst tot de strakgetrokken draad of de ophangsleuf. Meet die voordat je iets anders meet. Trek de draad strak zoals hij komt te staan als het gewicht van de lijst eraan hangt, en meet vanaf de bovenrand recht naar beneden tot het hoogste punt van de draad. Heeft de lijst een vaste sleuf of beugel in plaats van draad, meet dan tot die sleuf.
D ligt meestal rond de 8 cm, en daar rekent de tabel hieronder mee. Maar het verschilt per lijst, afhankelijk van hoe de draad is gespannen, dus meet die van jou in plaats van de onze te geloven. Een afwijking van 8 cm zet het hele werk 8 cm scheef — precies genoeg om verkeerd te ogen zonder dat je ziet waarom.
| Formaat (cm) | Lijsthoogte ÷ 2 | Haakhoogte (D = 8 cm) | Onderkant lijst boven de vloer |
|---|---|---|---|
| A4 (21 × 30) | 15 cm | 145 + 15 − 8 = 152 cm | 130 cm |
| A3 (30 × 42) | 21 cm | 145 + 21 − 8 = 158 cm | 124 cm |
| 50 × 70 | 35 cm | 145 + 35 − 8 = 172 cm | 110 cm |
| 70 × 100 | 50 cm | 145 + 50 − 8 = 187 cm | 95 cm |
| 100 × 140 | 70 cm | 145 + 70 − 8 = 207 cm | 75 cm |
De laatste kolom is een controle. Komt de onderkant lager uit dan de bovenkant van het meubel eronder, dan heb je het verkeerde formaat voor die wand en niet de verkeerde hoogte, en is de gids met posterformaten de snelste oplossing.
Twee kanttekeningen bij de tabel. Hij gaat ervan uit dat de buitenhoogte van de lijst gelijk is aan het posterformaat, want zo zijn onze vijf formaten opgebouwd; hang je iets met een brede rand op, meet dan de lijst zelf en halveer dat. En bij staand formaat is de hoogte het grootste getal — hang je een 50×70 liggend, dan wordt die 35 een 25 en zakt de haak naar 162 cm.
Bestsellers, getoond op 50×70 — haakhoogte 172 cm
Green HilmaTara Green
Rothko Orange Perspective
Bauhaus Woman 03David Wolf
Tree of Life CollageThomas Nordentoft
Hilma No 02Tara Green
Bauhaus Woman 02David Wolf
Poster, lijst en haak in één bestelling? Koop ze samen, dan hoef je alleen D nog te meten. Bekijk alle bestsellers →
Hoe hoog boven de bank of het dressoir?
Waar je op mikt is een strook kale muur van 20–25 cm, gemeten vanaf wat eronder staat — rugleuning, dressoirblad, sidetable — tot de onderkant van de lijst. Krapper en het werk lijkt tegen het meubel gezet in plaats van erboven gehangen; ruimer en de twee horen niet langer bij elkaar.
Is de rugleuning laag, dan zet die ruimte het midden vanzelf rond 145 cm, en dat is precies de bedoeling: beide regels zijn in hetzelfde soort kamer bedacht. Is de leuning hoog, dan wint de tussenruimte en komt het werk boven 145 cm uit. Dat klopt. Laat het zo.
Check het tegen de laatste kolom van de tabel. Een 50×70 heeft zijn onderkant op 110 cm als het midden op 145 zit, dus daarachter mag het meubel hooguit zo'n 85–90 cm hoog zijn. Een 70×100 zit op 95 cm: krap boven een hoog dressoir, comfortabel boven een bank.
Moet je bij een hoog plafond hoger ophangen?
Nee. Plafondhoogte verandert de ooghoogte niet. Een kamer met een plafond van 3,5 m wordt nog steeds bewoond door mensen van ongeveer 1,7 m, en hun ogen zitten nog steeds op 145 cm.
Ophangen op het plafond in plaats van op de mensen is de fout die we het vaakst horen, en hij gaat altijd dezelfde kant op — te hoog, nooit te laag. Het instinct wil het werk midden op de lege wand hangen, maar dan komt het ver boven hoofdhoogte en blijft er onderaan een dode strook muur boven de plint over.
Voelt een hoge wand leeg onder het werk, dan is het antwoord meer werk of een groter formaat — niet een hogere ophanging. Daar is de 100×140 voor.
Hoe hoog hang je een fotowand op?
Zelfde getal, ander object. Bij een fotowand is 145 cm het midden van de hele compositie: behandel het blok lijsten als één rechthoek, zoek het midden daarvan en zet dat op 145 cm. De losse lijsten komen waar de indeling ze zet.
Houd 4 cm tussen de lijsten. Dat is dicht genoeg om de groep als één werk te lezen in plaats van als losse werken die toevallig dezelfde wand delen, en het is de afstand die we in onze eigen indelingen aanhouden.
Leg de compositie eerst op de vloer, meet de totale hoogte van het blok, halveer die en reken elke haak uit met dezelfde formule.
Hoe hang je werk op langs een trap?
Volg de lijn van de trap. Probeer niet één hoogte aan te houden langs een stijgende wand — de werken moeten in dezelfde hoek meeklimmen als de treden, zodat de rij parallel aan de leuning loopt.
Lokaal blijft de regel gelden: elk werk hangt met het midden 145 cm boven de trede waar het boven hangt. Ga op die trede staan, meet van daar omhoog, en de hele rij blijft op ooghoogte voor wie de trap daadwerkelijk op loopt.
Voordat je boort
Meet D op de lijst, vul hem in de formule in, zet de haakhoogte met potlood af en zet de lijst recht met een waterpas in plaats van op het oog langs het plafond — plafonds zijn minder recht dan ze lijken.
Wat je klaar wilt hebben liggen: de poster, de lijst waarvoor hij gemaakt is, en een haak die het gewicht aankan. Eiken en zwart dekken al onze formaten, terwijl de kleuren stoppen bij 50×70 — een 70×100 of 100×140 wordt dus eiken of zwart. Wil je het monteren overslaan, dan stuurt onze inlijstservice het werk ingelijst, met glas en klaar om op te hangen — D meet je nog steeds, maar verder niets.
Bekijk posters → · Bekijk lijsten → · Ophanghaken →