Klee is de Bauhaus-meester wiens werk niet op Bauhaus lijkt. Waar zijn collega's bouwden met cirkels en primaire kleuren, bouwde hij met kleine kleurvlakjes naast elkaar, dwalende lijnen en figuren die getekend lijken door iemand die heeft besloten niet slim te zijn. Die schijnbare eenvoud is bedrieglijk: hij gaf kleurenleer aan de school en vulde zo'n drieduizend pagina's schriften met uitzoeken waarom de ene tint doet wat hij doet naast de andere.
Waarom het werk vrij te reproduceren is
Klee werd geboren in 1879 en overleed in juni 1940. In de EU duurt het auteursrecht op een kunstwerk het leven van de maker plus zeventig jaar, wat betekent dat zijn oeuvre begin 2011 in het publieke domein kwam. Daarom kan een Klee-print als getrouwe reproductie worden verkocht, terwijl zijn Bauhaus-collega's Herbert Bayer en Josef Albers, overleden in 1985 en 1976, helemaal niet gereproduceerd mogen worden. Alles in de Klee-collectie steunt op die datum.
De drie dingen om op te letten
De kleurvlakjes. Zijn bekendste methode is een veld opgebouwd uit kleine rechthoekjes aquarel, elk net iets anders dan zijn buur, zodat het oppervlak verschuift terwijl je erlangs beweegt. Niets in het beeld is omlijnd; de vormen bestaan uit kleur die kleur raakt. Dit zijn de prints die het meest opleveren waar je langsloopt, niet waar je zit.
De lijn. Dun, doorlopend, ogenschijnlijk doelloos, en in werkelijkheid heel bewust — hij omschreef tekenen als een lijn meenemen op een wandeling. Het lijnwerk levert goede kleine formaten op, want de hele inhoud zit in een paar halen en vergroten voegt niets toe.
De bijna kinderlijke figuren. Vissen, katten, gezichten, pijlen, kastelen. Dit is het deel waarom Klee in kinderkamers hangt, en daar werkt het ook, maar het werk is niet kinderlijk. De figuren liggen boven op kleurvelden die het product zijn van een kleurentheoreticus, en daarom houdt dezelfde print het ook in een woonkamer vol.
Paul Klee kunst poster til stuen
Paul Klee orange kunst poster til stuen
Paul Klee #2 kunst poster til stuen
Paul Klee kunstposter
Paul Klee Exhibition 1959 Poster
Paul Klee Exhibition poster
Welk formaat bij welke soort Klee past
| Soort werk | Beste formaten | Waarom |
|---|---|---|
| Velden van kleurvlakjes | 50×70, 70×100 | Het verschuivende oppervlak heeft oppervlakte nodig |
| Lijntekeningen | 21×30, 30×42 | Weinig halen; schaal voegt niets toe |
| Figuratief werk | 30×42, 50×70 | Leest op 1-1,5 m, waar een kind staat |
| Dichte gemengde composities | 50×70 | Detail blijft behouden; kleiner verliest het |
Eén praktische waarschuwing over de originelen. Klee werkte klein en vaak op eigenaardige dragers — veel werken zijn op hun langste zijde onder de 30 cm, geplakt op karton dat hij zelf sneed. Een reproductie op 70×100 is dus vier of vijf keer zo groot als wat hij maakte, en bij de dichtste werken zie je dat. Oogt een print bij het grootste formaat iets zachter, dan is dat de schaal van het origineel en niet de druk.
Klee ophangen
Twee regels, allebei uit het kleurwerk. Ten eerste: geef hem een egale muur. Behang met patroon tegenover een oppervlak dat al uit verschuivende kleur bestaat levert hoofdpijn op. Ten tweede: weersta de neiging om meerdere Klees bij elkaar te hangen; twee kleurveldwerken naast elkaar heffen elkaar op, want elk is al een compositie van veel onderdelen. Wil je er meer dan één, combineer dan een kleurveld met een lijntekening en laat ze verschillen.
De standaard middenhoogte van 145 cm geldt, en de gids over ophanghoogte behandelt de ene veelvoorkomende uitzondering, boven een bed. Hang in een kinderkamer lager dan de volwassen standaard, zodat het beeld op de ooghoogte van het kind hangt en niet op die van jou — de redenering staat bij de kindercollectie, waar verschillende van de figuratieve werken net zo goed thuishoren als waar dan ook.
Lijsten
Eiken is de standaard. Klees paletten zijn warm en stoffig — oker, roze, olijf, steenrood — en licht hout trekt ze door. Zwart werkt bij de lijntekeningen, waar het beeld inkt op een egale ondergrond is en de lijst de lijn eenvoudigweg voortzet. Een gekleurde lijst kan tot en met 50×70, maar is zelden verstandig, want de print bevat al twintig kleuren en de lijst zou het met allemaal eens moeten worden. Beide standaardafwerkingen lopen door elk formaat in het lijstenaanbod, en de exacte afmetingen staan in de maatgids.
