Fotowand maken met fotoplanken

Een fotoplank maakt van een fotowand een opstelling die je in dertig seconden verandert, in plaats van een vaste installatie. Vier lijsten los ophangen kost acht bevestigingen en acht gaten; vier lijsten op een plank kosten er twee. Dat is het argument, en het is een sterk argument — maar planken leggen hun eigen beperkingen op, en die zijn meetkundig, niet decoratief.

We zeggen het maar meteen: wij verkopen geen fotoplanken. De enige bevestiging die we voeren is één wandhaak, te vinden bij accessoires. Een plank koop je bij de bouwmarkt, en dit gaat over hoe je er een goed gebruikt.

Wat er op een bepaalde lengte past

Lijsten op een plank horen elkaar te overlappen. Een overlap van 3 tot 5 cm is wat voorkomt dat de rij eruitziet als voorwerpen die op een schap staan, en het laat je meer kwijt dan de kale rekensom suggereert. Deze combinaties gaan uit van staande lijsten en 4 cm overlap:

Lengte plank	Lijsten	Gebruikte breedte
60 cm	30×42 + 21×30	47 cm
80 cm	50×70 + 21×30	67 cm
100 cm	50×70 + 30×42 + 21×30	93 cm
120 cm	70×100 + 30×42 + 21×30	113 cm

Laat aan beide uiteinden altijd een paar centimeter plank vrij. Een lijst die gelijk ligt met het uiteinde van een plank ziet eruit alsof hij daar gevallen is. De formaten zelf worden vergeleken in de gids met alle postermaten.

Diepte, en waarom 5 cm niet genoeg is

Een plank heeft 8 tot 10 cm bruikbare diepte nodig. Lijsten leunen achterover in plaats van rechtop te staan, dus de onderkant van de lijst staat verder naar voren dan de bovenrand, en op een ondiepe plank komt het zwaartepunt op de rand te liggen. Onder ongeveer 6 cm blijft een 70×100 niet staan — en juist voor zo'n grote lijst kopen mensen een plank.

Let ook op de opstaande rand. Een plank met een verhoogd voorlijstje houdt de lijsten vast; een vlakke plank vertrouwt volledig op het achteroverleunen, en één stoot stuurt de hele rij tegelijk naar voren. Dat is het echte verschil tussen de twee types, en het weegt zwaarder bij veel lijsten dan bij één.

Bepaal de hoogte vanuit de lijsten, niet vanuit de plank

Naar de plank kijkt niemand. Reken terug vanaf waar de lijsten horen te hangen: met de middens op 145 cm, zoals uiteengezet in op welke hoogte je kunst ophangt, komt het bovenvlak van de plank op 145 cm min de halve hoogte van de hoogste lijst.

Hoogste lijst op de plank	Bovenvlak plank op	Ruimte tot de plank erboven
21×30	130 cm	40 cm
30×42	124 cm	50 cm
50×70	110 cm	80 cm
70×100	95 cm	110 cm

Planken boven elkaar hebben de hoogste lijst plus 8 tot 10 cm nodig, anders krijg je een lijst er niet uit zonder hem te kantelen.

De belasting trekt naar buiten

Drie lijsten op een plank van 100 cm — een 50×70, een 30×42 en een 21×30, ingelijst met glas — komen op ruwweg 3 tot 5 kg. Dat klinkt onbeduidend, maar het gewicht hangt 5 tot 8 cm van de muur af, dus de bovenste bevestiging wordt naar buiten gehefboomd in plaats van omlaag getrokken. Halveer daarvoor de opgegeven capaciteit van elke gipsplaatplug, gebruik drie bevestigingen bij alles boven 100 cm, en schroef in hout waar dat kan.

Waar planken echt beter in zijn

Overlappende composities, die onmogelijk zijn als elke lijst vastzit. Kamers waar de kunst wisselt — een kinderkamer, een werkplek. Huurwoningen waar twee gaten acceptabel zijn en zestien niet. En elke muur waar je nog niet uit bent: met een plank kun je een maand met een opstelling leven voordat je ervoor boort.

Waar ze slechter in zijn: rasters, die de meetkundige precisie van los ophangen nodig hebben, en hoge muren, waar een planklijn leest als een schap in plaats van als kunst. We voeren wel alle vijf lijstmaten in eiken en zwart, en indelingen met eindmaten staan in de indelingsgids.